تبلیغات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نظر سنجی

پر بازدیدترین های هفته

دسترسی سریع

 

 

جدول لیگ برتر

جدول لیگ 1

شهرام شرفی: شاید در روزهای گرم تیرماه 1288 خورشیدی وقتی که مجاهدان شمال به رهبری محمدولی خان سپهسالار تنکابنی و مجاهدان بختیاری جنوب به رهبری سردار اسعد بختیاری برای دفاع از آزادی‌خواهی با قوای خویش به سوی تهران رهسپار شدند هیچ کس در ذهنش نمی‌گنجید که بیش از یک‌‌صدسال بعد واژه‌ی مجاهد آن هم مجاهد […]

 

شهرام شرفی: شاید در روزهای گرم تیرماه 1288 خورشیدی وقتی که مجاهدان شمال به رهبری محمدولی خان سپهسالار تنکابنی و مجاهدان بختیاری جنوب به رهبری سردار اسعد بختیاری برای دفاع از آزادی‌خواهی با قوای خویش به سوی تهران رهسپار شدند هیچ کس در ذهنش نمی‌گنجید که بیش از یک‌‌صدسال بعد واژه‌ی مجاهد آن هم مجاهد روز شنبه توسط مشاور یک رئیس‌جمهور در شهر خرم‌آباد بر زبان جاری شود و کلی هم بازتاب خبری در سراسر کشور داشته باشد.

مجاهدان از جان گذشته توانستند به تاریخ جمعه بیست و ششم رجب سال 1327 هجری قمری تهران را فتح کنند و بساط دوران استبداد صغیر محمدعلی شاه را برچینند. اینان مجاهدان روز جمعه لقب گرفتند؛ مجاهدانی از جان گذشته و آزادیخواه که در آن شرایط فضای بسته‌ی سیاسی به مبارزه برای رسیدن به اهداف خویش دست زدنند. اما نمی‌دانستند که یک روز بعد در روز شنبه عده‌ای فرصت‌طلب و سودجو و در شرایطی که پیروزی را مجاهدان روز جمعه کلید زدند به یک‌باره علم «ما هم مجاهد و شریک هستیم» را بلند می‌کنند و البته ذهن مردم زمانه‌ی مشروطه‌خواهی از آنجا که آگاه و بیدار بود این جماعت را مجاهدان روز شنبه نامید.

و امروز یکصد و اندی سال از آن واقعه می‌گذرد؛ اکبر ترکان/ مشاور رئیس‌جمهور برای گرامیداشت بیست و چهار خرداد به خرم‌آباد می‌آید تا بگوید:«پُست‌گرفتن مجاهدان روز شنبه قابل قبول نیست!».

سخنرانی ترکان بازتاب بسیاری گسترده‌ای در رسانه‌های سراسری کشور هم داشته است؛ دغدغه‌ی مجاهدان شنبه، اینک به دغدغه‌ای تبدیل شده که در سراسر استانهای کشور صدایش شنیده می‌شود. این‌که:وضعیت انتصابات در دولت تدبیروامید متأسفانه به‌گونه‌ای کلید خورده است که جماعت مجاهدان شنبه هم سرمست از پیروزی دکتر روحانی، برخی مناصب مهم مدیریتی چه در سطح ملی و چه در سطح بعضی استانها را بردوش گرفته‌اند.

ناگفته پیداست که در شرایط فعلی دولت باید با یک مجلس اصولگرا تعامل داشته باشد و به همین سبب دولت، اعتدال‌گراست و اصلاح‌طلب کامل نیست. از این رو شاید اینکه مجاهدان روز شنبه هم منصب‌هایی گرفته‌اند ناشی از ذات ساختار گفتمانی دولت و البته تعامل با مجلس فعلی باشد. هرچند نباید فرصت‌طلبی مجاهدان روز شنبه را نیز فراموش کرد.

امروزه در ادبیات سیاسی مجاهد شنبه به شخصی اطلاق می‌‌شود که نقشی در تحقق یا به ثمررسیدن یک فرایند مهم نداشته ولی وقتی کار به سرانجام مطلوب خویش می‌رسد به‌یک‌باره خود را شریک دستاوردها می‌داند و چه بسا کنش‌گران واقعی سازنده‌ی موفقیتها را هم کنار بزند! اکبر ترکان هم گفت:«نباید محاهدان روز شنبه یاران اصلی دکتر روحانی را کنار بزنند!».

ترکان با هوشمندی سیاسی خاص خودش یکی از مهم‌ترین آسیب‌های دولت دکتر روحانی را به هنگام سخنرانی‌اش در خرم‌آباد رونمایی کرد؛«آسیب مجاهدان شنبه!».

و شاید تعجب‌برانگیز آن است که مجاهدان شنبه در برخی موارد چنان تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز شده‌‌اند که مجاهدان حقیقی را گاهاً فرصت‌طلب هم می‌نامند! این هم از عجایب روزگار ماست و البته به مثابه توجه به قاعده‌ی «تاریخ تکرار می‌شود»، شاید نه عجایب/ بلکه بشود نامش را «تکرار تاریخ» گذاشت.

برای نمونه می‌بینیم کنش‌گری که در ستادهای رقیب دکتر روحانی فعالیت سیاسی داشته است و تلاش کرده کاندیدای خودش پیروز شود به یک‌باره وقتی می‌بیند با مجاهدت آزادیخواهان حقیقی حامی اعتدال و اصلاحات که شناسنامه و پیشینه‌شان در بین فعالان سیاسی و نزد نظام سیاسی کاملاً روشن است/ دکتر روحانی پیروز می‌شود/ ناگهان تغییر موضع داده و خطاب به مجاهدان واقعی حامی دکتر روحانی می‌گوید:«وقتی من حامی ایشان بودم شما کجا بودید؟!». به عبارت روشن‌تر حتا این خطر وجود دارد که مجاهد شنبه به‌راحتی جای مجاهد جمعه را هم بگیرد.

اینجاست که کنش‌گران شناسنامه‌دار حقیقی حامی اعتدال و اصلاحات انگشت به دهان می‌مانند که: نکند ما نقشی در پیروزی دکتر روحانی نداشته‌ایم و نکند ستاد واقعی دکتر روحانی، ستاد دیگری بوده است و ما از آن بی‌خبر بوده‌ایم!

البته اگر بخواهیم برمبنای بسترشناسی تاریخی زمینه‌محور(جامعه‌شناسی معرفت) آسیب مجاهد روز شنبه را تحلیل کنیم حتمی است که بدانیم انگیزه مجاهد روز شنبه، عقیده یا معرفت نظام‌مند سیاسی یا آرمان‌خواهی ایدئولوژیک نیست؛ بلکه انگیزه همان عقلانیت اقتصادی است؛ مفهومی که در جامعه‌شناسی سیاسی/ کنش‌ را برآیند محاسبه سود و زیان مادی می‌داند و به همین علت در چنین رفتاری، قاعده این است که به خوبی بتوانید جهت «باد سیاسی» را تشخیص بدهید تا به سرعت بشود منافع مادی و سود‌خواهی را به حداکثر فایده(بیشینه منافع) رساند. در این رویکرد رفتاری/ کافی است به محض آنکه دریافتید جهت باد سیاسی غالب  از کدام طرف وزیدن گرفته است فوری در همان جهت، گام‌های بلند و البته «پْرصدا» بردارید و شایده خنده‌‌دار‌ این باشد که اگر مجاهد روز شنبه بتواند منصب هم بگیرد به‌راحتی می‌تواند برای مجاهد روز جمعه نیز تعیین تکلیف کند.

ویژگی برجسته مجاهد روز شنبه در شرایط فعلی سیاست جامعه‌ی ما آن است که او توانایی خوبی در «هواشناسی سیاسی» دارد و به سرعت جهت آمدن باد سیاسی را می‌تواند درک کند و البته سریع‌تر، می‌تواند رفتار سیاسی خود را تغییر دهد به‌گونه‌ای که حتا کنش‌گران و مجاهدان واقعی را هم دچار شک کند حول این تردید که:« شاید مجاهد روز شنبه همان مجاهد واقعی است!».

چنانچه شرحش رفت «آسیب مجاهد شنبه»، یک آفت بزرگ دولت تدبیر و امید است که اکبر ترکان نیز به‌خوبی و هوشمندانه نسبت به آن «تذکر» داد. بارها گفته‌ام دکتر روحانی بایستی بدنه اجتماعی کنش‌گری و ستادی خویش را به خوبی حمایت کند و بداند مجاهدان روز جمعه چه کسانی هستند و مجاهدان روز شنبه چه جماعتی! موضوعی که به نظر می‌رسد دولت تدبیر و امید در شرایط فعلی، چندان به آن توجهی نمی‌کند.

دبیر سرویس خبر و دانشجوی دکترای علوم سیاسی

نوشتن دیدگاه

بازگشت به بالا